DỬNG DỪNG DƯNG NHƯ BÁNH CHƯNG NGÀY TẾT

Captovan.

          “Dửng dừng dưng như bánh chưng ngày tết”.

          Các cụ ta nói thế và có lẽ vào thời điểm cận Tết Nhâm Th́n 2012 tại Little Saigon, thủ đô của những người tỵ nạn CS th́ có vẻ như thế thật. Tất cả các chợ nói tiếng Việt th́ bánh chưng trưng bày la liệt, đủ hiệu đủ kiểu, nhiều giá khác nhau, trung b́nh từ 10$ đến 20$/1 chiếc, và h́nh như có cả bánh “trưng made in XHCN”. Ngoài ra các nhà thờ, chùa cũng thi đua gói, nhà nhà các bà nội cũng gói sơ sơ vài chục cặp để tặng bà con bạn bè, một phong tục truyền thống rất dễ thương. Gia đ́nh tôi 2 người mà có tới 4 cái bánh do bà con, bạn bè tặng, nh́n bánh xếp thẳng hàng trên bàn bên cạnh hộp mứt sen trông vui như Tết.

          Ai nói “dửng dưng dưng như bánh chưng ngày tết” th́ tôi không biết, nhưng ngồi ngắm bánh chưng xanh Xuân này khiến tôi nhớ đến bánh chưng Xuân xưa nên tôi yêu bánh chưng vô cùng, bánh chưng tôi thích c̣n bánh dầy th́..chê.

          Xuân xưa ấy, 1977 ở trại Thác Bà, Hoàng Liên Sơn, chiều 29 tết, mỗi tù nhân được lănh 1 cái bánh chưng vuông vức bằng bàn tay, mỗi người yêu bánh mỗi vẻ, yêu bánh chưng như yêu người t́nh, anh th́ vồ vập, người nâng niu. Thăng Cụt (cụt 1 ngón tay) đă lâu ngày chưa thấy nó nên vừa cầm trong tay là chàng vội cởi dây..lột, xé, bóc…, ngấu nghiến rồi liếm môi, hắn cúi xuống nhặt miếng lá chuối lên xem c̣n hột nếp nào dính lại trong miếng lá chuối không. Chẳng c̣n ǵ, Thăng Cụt quay sang thấy cái bánh của tôi c̣n nguyên, hắn chép miệng than:

          _ Tiếc quá, giá đừng ăn th́ c̣n y nguyên như thế kia. Tiếc quá!

          Đúng rồi, để dành th́ c̣n, nh́n cái bánh, ăn bằng mắt vững bụng hơn, yên tâm hơn v́ lúc nào ḿnh cũng có lương thực dự trữ, tôi dự trù sẽ giữ cái bánh này thật lâu để được no 3 ngày tết.

          Đêm đó, tôi cứ loay hoay suy tính không biết cất cái bánh ở đâu cho an toàn, chỗ nào cũng thấy mất “an ninh” có thể bị chuột moi, gối đầu giường th́ bánh xẹp mất, cuối cùng, nơi an toàn là ôm bánh vào bụng cho ấm lỏng.

          Mới sáng sớm, ngồi chờ xuất chuồng, Thăng khều nhẹ tôi, đưa cái áo len:

          _ Ông đổi cho tôi .. nửa cái bánh đi.

          Mùa Đông lạnh tái người mà mang cái áo len đổi lấy nửa cái bánh th́ liều thật! Đồng ư đổi th́ tàn nhẫn quá, mà không đổi th́ có vẻ hành hạ người bạn tù nằm bên cạnh. Mỡ để miệng mèo, cám treo heo nhịn đói, trước sau ǵ cũng hết, tôi quyết định không đánh lừa ḿnh nữa nên bảo Thăng:

          _ Mặc áo vào, trời lạnh lắm, tôi không đổi nhưng mời bạn ăn tết với tôi, biếu bạn ¼ cái bánh.

          Ăn xong rồi chúng tôi cùng đói như nhau.

          Vẫn chuyện cái bánh chưng ở trại Nghĩa Lộ, Hoàng Liên Sơn, MVT kể  rằng anh Trọng, người bạn tù kiệt sức nằm cả tuần nay rồi không ăn nổi một chén cháo nhưng vẫn th́ thào nói:

_ “C̣n vài ngày nữa ḿnh được ăn bánh chưng, tôi mong mỏi từng ngày để được ăn bánh chưng v́ thèm quá”.

          Ngày hôm sau anh hoàn toàn không ăn một chút cháo nào và sức khoẻ kiệt quệ, hơi thở nặng nhọc, nhưng anh vẫn thều thào nói:

_ “Ngày mai được phát bánh chưng rồi, để ngày mai ăn một bữa bánh chưng cho đă thèm”

Chiều ngày hôm sau trại phát bánh chưng cho tù nhân nhưng anh Trọng đă xuôi tay trước khi được nhận chiếc bánh mà anh hằng ao ước. Ngày đó là ngày cuối tháng chạp, và ngày hôm sau là ngày mùng một Tết năm 1977.

 Anh em cũng lo ma chay cho anh, đem cái bánh chưng cúng và được thầy Bối, tuyên úy Phật Giáo lo liệu. Nhưng trong khi mọi người đang bận rộn th́ một anh nào đó lấy mất cái bánh chưng đang cúng vong linh anh Trọng! Khi anh em phát giác ra, th́ anh ta đă ăn xong.

Tất cả anh em làm thinh, mỗi người trầm ngâm suy nghĩ không nói một lời. Tất cả mọi người đều hiểu ngầm trong hoàn cảnh quá đói khổ th́ nên thông cảm cho người không c̣n kiểm soát được ḿnh mà đă phải nhẫn tâm làm một việc mà không bao giờ làm trong điều kiện b́nh thường. Thầy Bối đang cúng kiến cho anh Trọng th́ bộ đội vào buồng bảo phải dẹp. Anh em đâu biết làm sao, đành quấn xác anh cùng đồ vật của anh bằng cái poncho, và khiêng ra vườn rau theo lệnh bọn bộ đội, để sáng mai giải quyết.

Hôm nay, tết này, v́ một chuyện chẳng đặng đừng mà tôi phải nhắc lại cái chuyện “dửng dừng dưng này”, v́ sáng nay một bà bạn ngũ tuần ghé rủ nhà tôi đi xốp-ping, thấy trên bàn có 4 cái bánh, bà lắc đầu:

_ “Khiếp, trông thấy mà phát ớn, đúng là dửng dừng dưng như bánh chưng ngày tết, em có mấy cái họ cho, không ăn đến để mốc meo, mốc thếch ra”.

Bà bạn ngày xưa cũng dân cày như chúng tôi, nay gặp vận may trên đất tỵ nạn, có con làm tổng thống nên thuộc giới thượng lưu.. ,lúc nào cũng than: “hôm nay ăn đồ ǵ nhẩy” và bữ nay bà bỉu môi khi thấy bánh chưng tôi trưng trên bàn.

Phát ngôn như bà th́ “bánh” của bà mốc meo, mốc thếch ra là phải rồi.

Captovan.