Tự Do Tôn Giáo   

* Tom Huỳnh, J.D.

 

 

     Tự Do Tôn Giáo là một nguyên tắc hỗ trợ quyền tự do biểu lộ niềm tin tôn giáo của một cá nhân hoặc tập thể qua việc thờ phượng, thực hành, hay giảng dạy.  Là một quyền của con người được ghi nơi Điều 18 của Bản Tuyên Ngôn Quốc Tế Nhân quyền, Tự Do Tôn Giáo cũng bao gồm sự tự do thay đổi tôn giáo, hay không theo bất kỳ tôn giáo nào. 

 

     Tại Hoa Kỳ, quyền tự do tôn giáo của người dân được quy định và bảo vệ bởi Tu Chính Án thứ Nhất của bản Hiến Pháp.  Căn cứ vào Hiến Pháp Hoa Kỳ, quốc hội không thể ban hành các đạo luật ngăn trở quyền tự do tôn giáo của người dân, và chánh quyền liên bang cũng như tiểu bang đều không có thẩm quyền can dự vào các vấn đề liên quan đến tôn giáo.  Chánh quyền không được giới hạn bất kỳ niềm tin nào của các tôn giáo, dù đó là niềm tin không chánh thống; không được áp đặt niềm tin tôn giáo hay kiểm soát các h́nh thức thờ phượng của người dân, hoặc buộc người dân phải tin vào tôn giáo.  Tuy nhiên, chánh quyền có thể ngăn cấm các h́nh thức hay tập tục trong sinh hoạt tôn giáo nếu gây nguy hại sức khỏe thể chất hoặc đời sống của người dân.  Ví dụ ṭa án có quyền ra lệnh áp dụng phương pháp chữa trị y khoa để cứu sống một đứa trẻ bệnh tật, dầu rằng niềm tin tôn giáo của cha mẹ đứa trẻ không cho phép điều trị bằng cách đó.  V́ sức khỏe và sinh mạng của đứa trẻ là quan trọng hơn quyền tự do tôn giáo của cha mẹ đứa trẻ ấy.  Đàng khác, một em học sinh sẽ không bị buộc phải chào quốc kỳ ở trường học, nếu điều này vi phạm niềm tin tôn giáo của cha mẹ em.  Bởi lẽ việc từ chối chào quốc kỳ của em học sinh đó không ảnh hưởng đến sức khỏe hay sự an nguy của cộng đồng. 

 

     Ngày nay, hầu hết các quốc gia đều minh định Tự Do Tôn Giáo là một quyền căn bản của người dân.  Nhưng trên thực tế, quyền tự do tôn giáo của người dân tại nhiều nơi trên thế giới vẫn thường xuyên và tiếp tục bị vi phạm dưới nhiều h́nh thức khác nhau.  Những sự kiện xảy ra trong suốt mấy năm nay tại nhiều địa phương ở Việt Nam như Tam Ṭa, Cồn Dầu, Loan Lư, Đồng Chiêm, Thái Hà, v.v… là ví dụ điển h́nh về sự vi phạm quyền tự do tôn giáo của người dân.

 

     Nh́n chung th́ Hoa Kỳ là nơi mà quyền tự do tôn giáo của người dân được triệt để tôn trọng.  Thêm vào đó, Hoa Kỳ c̣n chú trọng đến vấn đề tự do tôn giáo trên toàn thế giới.  Vào năm 1998, chánh phủ Hoa Kỳ đă ban hành Đạo Luật Tự Do Tôn Giáo Quốc Tế (International Religious Freedom Act), đặt việc thúc đẩy tự do tôn giáo như là một chính sách đối ngoại của Hoa Kỳ, vận động thay mặt cho các cá nhân được xem như là bị bức hại tại các nước khác v́ lư do tôn giáo.

 

 

Người ta có thể bị cấm vào chùa hay nhà thờ không?

     Tại Hoa Kỳ, các luật lệ liên quan đến quyền tự do tôn giáo bảo đảm cho mọi người được tự do hành đạo theo ư muốn mà không thể bị cản trở.  Điều này trên nguyên tắc có nghĩa rằng ai ngăn cản không cho người khác vào nhà thờ để dự Thánh Lễ hay vào chùa để cúng Phật, là có thể đă phạm đến quyền tự do tôn giáo của người đó.

 

     Tuy nhiên, cơ sở tôn giáo như nhà thờ hay các chùa chiền ở Mỹ là sở hữu tư nhân chứ không phải nơi công cộng như chợ trời hoặc công viên.  Do đó, dầu trên tinh thần vị tha của tôn giáo th́ nhà thờ hay nhà chùa là nơi luôn mở rộng cửa đón nhận mọi người đến để viếng Chúa hay lạy Phật, người lănh đạo hoặc cơ cấu quản trị hợp pháp của các cơ sở tôn giáo vẫn có quyền từ chối không cho một cá nhân hay nhóm người vào sinh hoạt ở những nơi này v́ một nguyên nhân nào đó, hoặc thậm chí v́ bất cứ lư do ǵ. Và chiếu theo Tu Chính Án Thứ Nhất của Hiến Pháp Hoa Kỳ, chánh quyền sẽ không can thiệp vào quyết định này của cơ sở tôn giáo v́ không ảnh hưởng đến sự an nguy của quần chúng.  

 

     Vào tháng Năm 2008 đă xảy ra sự kiện linh mục chánh xứ một nhà thờ Công giáo tại Bertha, Minnesota, xin án lệnh của ṭa án ngăn chận không cho một gia đ́nh giáo dân đến nhà thờ.  Nguyên nhân là v́ gia đ́nh này có một người con thiếu niên mắc chứng tự kỹ, thường có hành động làm rối trật tự khi đến nhà thờ dự lễ, thậm chí c̣n tiểu tiện ngay trong nhà thờ.

 

     Cuối tháng 11 vừa qua, hội đồng quản trị một nhà thờ Tin Lành tại Richmond, Kentucky, đă bỏ phiếu biểu quyết cấm không cho một nữ tín hữu và người chồng sắp cưới của bà này đến nhà thờ, chỉ v́ người chồng là dân da màu.  Nhưng dầu luật pháp không có quyền can thiệp vào quyết định của nhà thờ, hội đồng quản trị đă phải rút lại quyết định này chỉ vài ngày sau khi tin tức liên quan đến nội vụ được loan tải rộng rải trên các cơ quan truyền thông, và nhà thờ bị chỉ trích dữ dội bởi công luận v́ quyết định có tánh cách kỳ thị chủng tộc như vừa kể trên.

 

     Tóm lại, mặc dầu người dân ở Hoa Kỳ có quyền tự do tôn giáo, nhưng trong sinh hoạt của một tổ chức tôn giáo tại Hoa Kỳ, chẳng hạn như trong một giáo xứ Công giáo, linh mục chánh xứ có quyền không cho một giáo dân nào đó vào nhà thờ, bởi nhà thờ là sở hữu tư nhân chứ không phải là nơi công cộng.  Nhưng nếu linh mục chánh xứ quả quyết rằng ông không hề cấm giáo dân nào đến nhà thờ, bất cứ ai khác cố t́nh cản trở không cho một giáo dân nào đó vào nhà thờ để cầu nguyện hay dự Thánh Lễ, sẽ có thể bị xem là vi phạm quyền tự do hành đạo của người giáo dân ấy.

 

     Tại một số miền quê ở Việt Nam ngày nay, thỉnh thoảng vẫn xảy ra sự kiện công an và du đảng thông đồng với nhau cản trở không cho tín đồ của một vài tôn giáo đến nơi hành đạo trong các dịp lễ quan trọng, và luật pháp vẫn cứ làm ngơ.  Nhưng tại Hoa Kỳ th́ đó là hành động vi phạm quyền hiến định của người dân, sẽ bị truy tố h́nh sự theo luật liên bang.  

 

     Điều 241, Chương 18 của luật liên bang Hoa Kỳ (18 U.S.C. Section 241) quy định án phạt đến 10 năm tù giam cho những ai thông đồng với mục đích quấy nhiễu, đe dọa hoặc cản trở không cho kẻ khác tự do thực hiện những quyền được hiến pháp bảo vệ, trong đó có quyền tự do tôn giáo, bao gồm quyền tự do hành đạo.  V́ vậy, khi đến nhà thờ hoặc đi chùa để thực hiện quyền tự do hành đạo của ḿnh mà bị trấn áp, hù dọa hay cản trở gây tổn thương tinh thần hoặc thể xác, nạn nhân cần báo cáo ngay với văn pḥng F.B.I. tại địa phương để cơ quan này có thể tiến hành việc truy tố kẻ vi phạm.

 

* Tom Huỳnh, J.D.